Reguła 4%: czy wystarczyłaby w euro i po podatku?

W skrócie

Według reguły 4% w pierwszym roku wypłaca się 4% majątku, a potem podnosi się kwotę o inflację — w danych amerykańskich wystarczyłoby to na 30 lat. Przeliczona na niemieckich akcjach i obligacjach skarbowych, w euro i po niemieckim podatku, wystarczyłaby w 88 % z 10 000 przebiegów i w 24 z 24 prawdziwych lat startowych.

Co mówi reguła 4%?

W pierwszym roku wypłaca się 4% majątku, a potem kwota co roku rośnie o inflację — niezależnie od tego, jak zachowuje się portfel. 4% obowiązuje więc tylko w pierwszym roku; potem wypłata podąża za cenami, nie za portfelem. Reguła jest pomyślana na 30 lat i portfel z akcji i obligacji. Czytana odwrotnie: kto potrzebuje rocznie określonej kwoty, według reguły potrzebuje jej 25-krotności.

Skąd się wzięła reguła 4%?

Z dwóch badań na danych amerykańskich. Planista finansowy William Bengen szukał w 1994 roku najwyższej wypłaty w pierwszym roku, która wystarczyłaby na 30 lat w każdym badanym roku startowym — czyli stopy najsłabszego roku startowego. Badanie Trinity z 1998 roku policzyło dla różnych stóp, podziałów i okresów, w ilu z badanych okresów pieniądze by wystarczyły. Z obu narodziła się reguła kciuka i pojęcie „bezpiecznej stopy wypłat” (ang. „Safe Withdrawal Rate”). Oznacza to tylko: w tych danych z przeszłości by wystarczyło.

Czy reguła wystarczyłaby w euro i po niemieckim podatku?

Przeliczone dla 500 000 €: 60% w niemieckich akcjach i 40% w niemieckich obligacjach skarbowych, w pierwszym roku wypłacone 20 000 €, a potem podnoszone o inflację, przez Lata: 30:

  • Przed podatkiem92 %przebiegów by wystarczyło
  • Po niemieckim podatku88 %przebiegów by wystarczyło
  • Stopa, która wytrzymałaby w 9 na 10 przebiegów3,9 %w pierwszym roku, po podatku: 19 424 €

Różnica między oboma udziałami to podatek: każda wypłata jest sprzedawana tak, aby po podatku wpłynęła pełna kwota, a to, co trzeba sprzedać dodatkowo, brakuje portfelowi w kolejnych latach. Do tego dochodzi inna historia niemieckich rynków i niemiecka inflacja — liczb z badań amerykańskich nie da się po prostu przenieść.

Z prawdziwymi latami startowymi — jeden przebieg na każdy styczeń od 1973 do 1996, dokładnie w kolejności, w jakiej przyszły kolejne lata — pieniądze wystarczyłyby w 24 z 24 lat startowych. Wystarczyłoby w każdym z tych lat startowych.

Jaka stopa wypłat by wystarczyła?

To samo obliczenie dla stóp od 3 % do 5 % w pierwszym roku, zawsze po niemieckim podatku — raz na 10 000 wylosowanych przebiegach, raz na prawdziwych latach startowych:

Wypłata w pierwszym rokuWylosowane przebiegi: wystarczyłoby wPrawdziwe lata startowe: wystarczyłoby w
3 % — 15 000 €98 % przebiegów24 z 24 lat startowych
3,5 % — 17 500 €94 % przebiegów24 z 24 lat startowych
4 % — 20 000 €88 % przebiegów24 z 24 lat startowych
4,5 % — 22 500 €80 % przebiegów24 z 24 lat startowych
5 % — 25 000 €70 % przebiegów24 z 24 lat startowych

Im wyższa stopa, tym rzadziej pieniądze by wystarczyły — przejście jest płynne, nie ma ostrej granicy. Jaki odsetek ci wystarczy, to wybór między większą kwotą rocznie a ryzykiem, że pieniądze skończą się przed końcem.

Co zmienia czas trwania wypłat?

Reguła jest pomyślana na 30 lat. Kto kończy wcześniej, wypłaca dłużej — a im dłużej trwają wypłaty, tym mniej portfel udźwignie rocznie. Ten sam podział, po podatku:

Czas trwania wypłat4 % w pierwszym roku wystarczyłoby wStopa, która wytrzymałaby w 9 na 10 przebiegów
Lata: 3088 % przebiegów3,9 %
Lata: 4573 % przebiegów3,1 %
Lata: 6064 % przebiegów2,8 %

Dlaczego liczy się kolejność lat?

Podczas wypłat co roku coś się sprzedaje. Jeśli rynek spada zaraz na początku, trzeba sprzedać więcej portfela, by wypłacić tę samą kwotę — a to, co sprzedane, nie bierze już udziału w późniejszym odbiciu. Ten sam spadek dwadzieścia lat później waży znacznie mniej. Specjaliści nazywają to ryzykiem sekwencji (ang. „Sequence of Returns Risk”). Kalkulator ze stałą stopą zwrotu go nie zna; symulacja Monte Carlo go pokazuje, bo losuje lata w wielu sekwencjach.

Co oznaczałby kryzys na początku

Te same przebiegi z 4% po podatku, tylko że wypłaty zaczynają się od miesięcy prawdziwego kryzysu, w ich prawdziwej kolejności:

Na początku wypłatWystarczyłoby wMediana na końcu, dzisiejsza siła nabywcza
Bez konkretnego kryzysu (wszystkie przebiegi)88 % przebiegów564 330 €
Kryzys finansowy 2007–0952 % przebiegów14 156 €
Bańka internetowa 2000–0334 % przebiegów0 €
Wysoka inflacja 1973–8279 % przebiegów155 316 €
Najgorsze dziesięć lat w historii notowań66 % przebiegów70 839 €

Gdzie leżą granice reguły 4%?

Opisuje przeszłość jednego rynku i nie jest obietnicą na przyszłość. Liczy bez podatku, bez kosztów i ze stałym okresem 30 lat. Utrzymuje kwotę sztywno, nawet gdy portfel mocno wzrósł lub spadł — w wielu przebiegach na końcu zostaje więc dużo, w niektórych pieniądze kończą się wcześniej. I nie zna emerytury ani innych dochodów, które pokrywają część potrzeb.

Jakie są alternatywy dla stałej kwoty?

Zamiast sztywnej kwoty możesz co roku wypłacać stały udział bieżącej wartości portfela: portfel nigdy nie opróżnia się całkowicie, za to kwota się waha. Bufor płynności obok portfela płaci wypłatę w słabych latach, żeby nie trzeba było sprzedawać na dołku. A bariery ochronne obniżają lub podnoszą kwotę, gdy stopa wypłat odbiega zbyt daleko od wartości początkowej. Paperball liczy wszystkie trzy — udział wartości i bufor w backteście i w Monte Carlo, bariery w Monte Carlo.

Jak policzyć własną stopę wypłat?

Wpisz portfel, podział i wypłaty: Kalkulator planu wypłat przelicza twój plan na prawdziwych kursach, z podatkiem i kosztami, a Symulacja Monte Carlo na 10 000 możliwych przebiegach. Oba szukają najwyższej kwoty, która by wytrzymała — dla twoich papierów, twojego okresu i podatku twojego kraju.

Źródła

  • William P. Bengen: „Determining Withdrawal Rates Using Historical Data”. Journal of Financial Planning, październik 1994.
  • Philip L. Cooley, Carl M. Hubbard, Daniel T. Walz: „Retirement Savings: Choosing a Withdrawal Rate That Is Sustainable”. AAII Journal, luty 1998 — tak zwane badanie Trinity.
  • Przepisy podatkowe (prawo niemieckie): § 32d EStG (podatek zryczałtowany), § 20 ust. 9 EStG (kwota wolna oszczędzającego), § 18 InvStG (ryczałt zaliczkowy), § 20 InvStG (częściowe zwolnienie).
  • Historia kursów i ceny konsumpcyjne: seria naukowa niemieckich akcji, rentowności niemieckich obligacji skarbowych z krzywej dochodowości banku centralnego i oficjalne ceny konsumpcyjne.

Stan na: 25 paź 2026

Jak dalej pracować ze wskaźnikami

  • W backtesterze portfela przeliczasz każdy podział swoich papierów wartościowych w stałych krokach i porównujesz je według tych wskaźników.

    Więcej o backtesterze portfela
  • W Watchlist te same wskaźniki są widoczne dla każdego papieru wartościowego, za wybrane przez ciebie okresy.

    Więcej o Watchlist
  • Wskaźniki opisują przeszłość. Symulacja Monte Carlo tworzy z rzeczywistych miesięcznych stóp zwrotu 10 000 możliwych przebiegów dla oszczędzania i wypłat.

    Więcej o symulacji Monte Carlo

Przelicz własny plan

Portfel, podział, wypłaty — wpisz swoje liczby i zobacz, jaka stopa wytrzymałaby z twoimi papierami i twoim podatkiem.